سیستم استارت استاپ چیست؟ کاربرد، مزایا و معایب

روشن و خاموش کردن خودرو امری طبیعی و ساده به شمار می‌رفت؛ تا اینکه مهندسان صنعت خودرو به این فکر افتادند که چطور می‌توانند همین عملیات ساده را، از آن هم ساده‌تر کنند. آیا راهی برای پیشرفت وجود دارد؟ پاسخ این سوال، فناوری روشن-خاموش دکمه‌ای یا استارت-استاپ خودکار خودرو بود که با مزایا و معایب خاص خود خلق شد. این فناوری در بخش‌های گوناگونی کاربری خود را اثبات کرد و کم‌کم به یکی از ارکان اصلی و استانداردهای خودروهای «مدرن» تبدیل شد. در این مطلب ویژگی‌ها، چیستی و مزایا و معایب این فناوری را بررسی خواهیم کرد.

سیستم استارت استاپ (Start‑Stop) نخستین‌بار در دهه‌های ۷۰ و ۸۰ میلادی و با هدف کاهش مصرف سوخت و آلایندگی در خودروها معرفی شد. وقتی خودرو در توقف‌های کوتاه مانند چراغ قرمز یا ترافیک سنگین از حرکت بایستد، سیستم وارد عمل خواهد شد؛ سپس با رهاشدن ترمز یا فشردن کلاچ، دوباره موتور را روشن می‌کند.

امروزه از این فناوری در خودروهای زیادی استفاده می‌شود و در مدل‌های مدرن، به یک استاندارد تبدیل شده است. این فناوری نه‌تنها در خودروهای سبک، بلکه در وسایل‌نقلیه سنگین مانند انواع کامیون‌ها هم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اجزای اصلی این سیستم شامل یک کامپیوتر کوچک (ECU) برای هماهنگ‌سازی خاموش-روشن شدن موتور، حسگرها برای اندازه‌گیری سرعت، فشار ترمز و کلاچ و باتری AGM/ EFB می‌شود که در برابر تعدد استفاده مقاوم شده است. وقتی سرعت خودرو به صفر می‌رسد، ECU موتور را خاموش می‌کند؛ اما اگر راننده پای خود را دوباره روی کلاچ یا ترمز فشار دهد، فرمان روشن‌شدن موتور ارسال شده و خودرو آماده حرکت خواهد شد.

ازجمله مزایای این سیستم هوشمند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کاهش مصرف سوخت: هرچند روش مشخصی برای اندازه‌گیری سوخت ذخیره‌شده وجود ندارد اما «جامعه مهندسان خودرو آمریکا» باور دارد که استارت-استاپ مصرف سوخت خودرو را به‌ویژه در ترافیک سنگین شهرهای بزرگ تا ۸ درصد کاهش می‌دهد؛ برخی تحقیقات نشان‌ داده‌اند که اثرگذاری استارت-استاپ تا ۱۰ درصد نیز افزایش پیدا می‌کند.
• کاهش آلایندگی: کارکرد خودروی بنزینی همیشه با تولید آلایندگی همراه بوده؛ پس این سیستم، با خاموش‌کردن موتور به کاهش آلایندگی هم کمک کرده است.
• بهبود راندمان شهری: استارت-استاپ در کلان‌شهرهای ایران مانند تهران، اصفهان، مشهد و… می‌تواند با کاهش مصرف سوخت، راندمان شهری خودروها را تا اندازه‌ قابل‌توجهی افزایش دهد.

البته ناگفته نماند که استارت-استاپ معایب خاص خود را نیز به‌همراه دارد.

باتوجه به آنچه که تاکنون به آن اشاره کردیم، دلیل موجهی برای تجهیز تمام خودروها به آن وجود دارد هنوز هم مدل‌های زیادی در بازار وجود دارند که از این نعمت بی‌بهره‌اند. دلیل آن، می‌تواند یکی از موارد زیر باشد:

• فشار باتری و استارتر: روشن‌-خاموش کردن مداوم خودرو می‌تواند فشار زیادی را به باتری و استارتر آن وارد کند و درنتیجه از عمر آن بکاهد؛ به این ترتیب خودروهای مجهز به استارت-استاپ از باتری AGM و استارتر تقویت‌شده بهره‌مند شده‌اند که باوجود عملکرد بهتر، کاملا از این قاعده مستثنا نیستند.
• هزینه تعمیرات: درصورت تمام‌شدن باتری‌های AGM یا EFB، هزینه تعویض آن‌ها از ۲ تا ۳ برابر نمونه‌های عادی خواهد بود.
• تاثیر گرما: اگر راننده در هوای گرم، کولر را روشن‌گذاشته باشد، احتمالا سیستم استارت-استاپ از خاموش‌کردن موتور خودداری خواهد کرد تا رفاه کابین تامین شود. در سوی دیگر، این گرما باعث کاهش عملکرد باتری خواهد شد و در نتیجه، روی استارت-استاپ تاثیر خواهد گذاشت./ پدال